Süresiz Nafaka Kalktı mı? AYM Kararı ve 30 Haziran 2027
AYM, TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; karar 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut nafakalar ve kaldırma hâlleri.
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yoksulluk nafakası için kullanılan “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı; iptal hükmü ise yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. “Süresiz nafaka kalktı mı?” sorusunun cevabı bu nedenle iki aşamalıdır: Kural bugün uygulanmaya devam etmektedir, 30 Haziran 2027’den sonrası ise yapılacak düzenlemeye bağlıdır.
Kararın Künyesi ve Kapsamı
Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine 4 Haziran 2026’da verilmiştir (E.2025/156, K.2026/131). İptal edilen yalnızca “süresiz olarak” ibaresidir; yoksulluk nafakası kurumu, nafaka isteyen tarafın kusurunun daha ağır olmaması koşulu ve nafakanın diğer tarafın mali gücü oranında belirlenmesi kuralı yerinde durmaktadır. İptal kararı oyçokluğuyla, yürürlük tarihine ilişkin kısım ise oybirliğiyle alınmıştır.
Mahkeme 2012 yılında aynı ibareyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştı (E.2011/136, K.2012/72). Bu kararda ise çoğunluk görüşü, iptali Anayasa’nın 5. ve 17. maddeleri kapsamında nafaka yükümlüsü ile alacaklısının menfaatleri arasında yaptığı denge değerlendirmesine dayandırmıştır.
Bugün Yoksulluk Nafakasının Koşulları
Mevcut metne göre yoksulluk nafakası isteyebilmek için tarafın boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması ve kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması gerekir; nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise aranmaz (TMK md. 175). Nafakanın miktarı yükümlünün mali gücüne göre belirlenir. Anayasa Mahkemesi kararı, çocukların bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğünü düzenleyen TMK md. 182 ile ilgili değildir; çocuklar için hükmedilen iştirak nafakası bu kararın kapsamı dışındadır.
Dokuz Aylık Süre Ne Anlama Gelir?
Anayasa’nın 153. maddesi, iptal kararlarının kural olarak Resmî Gazete’de yayımlandıkları tarihte yürürlüğe gireceğini, ancak Mahkemenin bu tarihi bir yılı geçmemek üzere ileriye bırakabileceğini öngörür. Mahkeme, ibarenin hemen yürürlükten kalkmasının doğuracağı hukuki boşluğu kamu yararını ihlal edecek nitelikte görerek dokuz aylık süre tanımıştır. Bu süre, kanun koyucunun yeni bir düzenleme yapabilmesine imkân verir. Nafakanın süresine ilişkin hangi modelin benimseneceği kanun koyucunun takdirindedir; yapılacak bir değişikliğin Resmî Gazete’den takip edilmesi gerekir.
Mevcut Nafakalar Kendiliğinden Sona Erer mi?
Anayasa’nın 153. maddesine göre iptal kararları geriye yürümez. Bu nedenle kesinleşmiş kararlarla bağlanan nafakalar, yalnızca bu karar nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Bugün de uygulanan sona erme ve değişiklik hâlleri TMK md. 176’da yer alır:
- Kendiliğinden kalkma: Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü.
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi.
- Artırma veya azaltma: Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi.
İptal hükmünün yürürlüğe girmesinden sonra açılacak kaldırma veya azaltma davalarında nasıl bir uygulama oluşacağı, yapılacak yasal düzenlemeye ve yargı içtihadına bağlı olacaktır.
Görülmekte Olan Boşanma Davaları
30 Haziran 2027’ye kadar verilecek kararlarda mevcut 175. madde uygulanır. Nafaka toptan veya irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir (TMK md. 176). Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK md. 177); boşanmadan doğan dava hakları ise boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK md. 178).
Eşlerin boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaştığı hâllerde nafaka protokolde düzenlenebilir; bu yol Anlaşmalı Boşanma Şartları yazımızda anlatılmaktadır. Nafaka alacağının icra yoluyla tahsilinde maaş haczine ilişkin kurallar için Maaş Haczi yazımıza, genel çerçeve için Boşanma Hukuku ve Aile Hukuku sayfalarına bakılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Süresiz nafaka kalktı mı?
Anayasa Mahkemesi “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; ancak iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. O tarihe kadar TMK md. 175 mevcut hâliyle uygulanır.
Ödenmekte olan yoksulluk nafakası 30 Haziran 2027’de kendiliğinden biter mi?
İptal kararları geriye yürümez (Anayasa md. 153). Nafakanın kendiliğinden sona ermesi bugün TMK md. 176’daki hâllerle sınırlıdır; sonraki durum yapılacak düzenlemeye bağlıdır.
Nafaka hangi durumlarda kaldırılır veya azaltılır?
Alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir; mali durumların değişmesi veya hakkaniyet hâlinde artırılabilir ya da azaltılabilir (TMK md. 176).
Karar nafaka miktarını değiştirdi mi?
Hayır. Karar yalnızca süreye ilişkin ibareyi kapsar; miktar, hâkim tarafından diğer tarafın mali gücü oranında belirlenmeye devam eder.
Dayanak: Anayasa Mahkemesinin 4.6.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı Kararı (RG 30.09.2026, sayı 33386); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 175, 176, 177 ve 178; Anayasa md. 153.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Tepkiniz Nedir?