Maaş Haczi: Maaşın Ne Kadarı Kesilir? Emekli Maaşı

Hakkındaki icra takibi kesinleşen borçlunun maaşına, ücretine veya emekli aylığına haciz konulabilir; ancak bu haciz sınırsız değildir. İcra ve İflas Kanunu (İİK) md. 83 maaş ve ücretlerin ne ölçüde haczedilebileceğini, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 93 ise emekli aylıklarına ilişkin özel kuralı düzenler.

Bu yazıda maaşın ne kadarının kesilebileceğini, birden fazla haciz olduğunda sıralamayı, emekli maaşının durumunu ve şikâyet yolunu özetliyoruz.

Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir?

İİK md. 83’e göre maaşlar, her türlü ücretler, emekli maaşları ve benzeri gelirler, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra müdürünce gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Kanun, haczedilecek miktarın bu gelirlerin dörtte birinden az olamayacağını öngörür. Uygulamada maaş haczinde kural olarak maaşın dörtte biri kesilir.

Birden fazla maaş haczi varsa

Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK md. 83). Yani aynı anda iki ayrı dosya için iki ayrı kesinti yapılmaz; ikinci dosyanın kesintisi, birincisi bittiğinde başlar.

Önceden verilen haciz onayı geçerli mi?

İİK md. 83/a’ya göre, haczi yasak veya sınırlı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir. Örneğin bir sözleşmeye önceden eklenen genel bir haciz onayı, bu sınırları ortadan kaldırmaz.

Maaş Haczinde İşverenin Yükümlülüğü

Maaşa haciz konulduğunda icra dairesi işverene haciz ihbarnamesi gönderir. Bu tarihten sonra işveren, haczedilen kısmı borçluya değil icra dairesine ödemek zorundadır. İşverenin bir itirazı varsa, ihbarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmesi gerekir; süresinde itiraz etmeyen işveren için borç zimmetinde sayılır ve kendisine ikinci bir ihbarname gönderilir (İİK md. 89).

Emekli Maaşına Haciz Konulabilir mi?

5510 sayılı Kanun md. 93’e göre sigortalılar ve hak sahiplerine bağlanan gelir, aylık ve ödenekler; Sosyal Güvenlik Kurumunun 88. maddeye göre takip ettiği alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu yasağa aykırı haciz talepleri, borçlunun muvafakati bulunmuyorsa icra müdürü tarafından reddedilir. İİK md. 83/a nedeniyle bu muvafakatin önceden, örneğin kredi sözleşmesi imzalanırken verilmiş olması yeterli kabul edilmez.

Nafaka borcunda durum

Emekli aylığı için öngörülen haciz yasağı nafaka borçlarını kapsamaz; nafaka alacağı için emekli aylığına haciz konulabilir. Nafakanın türleri ve değiştirilmesi için Aile Hukuku yazımıza bakabilirsiniz.

Maaş Haczine Karşı Şikâyet ve İtiraz

Haciz işleminin kanuna aykırı olduğu düşünülüyorsa (örneğin haczedilemeyen bir gelire haciz konulması veya kesinti miktarının yanlış belirlenmesi gibi), işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir (İİK md. 16). Borcun kendisine yönelik itirazlar ise ödeme emri aşamasında, ilamsız takipte tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK md. 62). Takip aşamaları için İcra Hukuku yazımızı, iş ilişkisinden doğan ücret alacakları için İş Hukuku yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Maaş haczinde ne kadar kesinti yapılır?

İİK md. 83’e göre haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz; uygulamada kural olarak maaşın dörtte biri kesilir.

İkinci maaş haczi ne zaman kesilmeye başlar?

Hacizler sıraya konur; ikinci haciz için kesinti, önceki haczin kesintisi bittikten sonra başlar.

Emekli maaşına haciz gelir mi?

Kural olarak hayır. SGK alacakları ve nafaka borçları dışında, borçlunun muvafakati yoksa emekli aylığına yönelik haciz talebi reddedilir.

Maaş haczine şikâyet süresi kaç gündür?

İcra mahkemesine şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK md. 16).

Dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 16, 62, 83, 83/a ve 89; 5510 sayılı Kanun md. 93.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.