Mirasın Reddi Süresi: Üç Ay Ne Zaman Başlar?
Miras üç ay içinde reddedilebilir. Sürenin başlangıcı, sulh mahkemesine beyan, hükmen ret, süre uzatımı ve reddin sonuçları (TMK 605–618).
Bir yakının vefatından sonra mirasçıların ilk öğrendiği konulardan biri, mirasın yalnız malları değil borçları da kapsadığıdır. Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK md. 641). Borçların malvarlığını aştığı durumlarda Türk Medeni Kanunu mirasçılara mirası reddetme imkânı tanır; ancak bu hak belirli bir süre ve biçim içinde kullanılmalıdır.
Mirası Kimler Reddedebilir?
Yasal mirasçılar da vasiyetname ile atanmış mirasçılar da mirası reddedebilir (TMK md. 605/1). Ret, her mirasçının kendi kararıdır; kardeşlerden birinin reddetmesi diğerlerini bağlamaz.
Üç Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
Miras üç ay içinde reddolunabilir (TMK md. 606). Sürenin başlangıcı mirasçının türüne göre değişir:
| Durum | Üç aylık süre başlar |
| Yasal mirasçı | Mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten; mirasçı olduğunu sonradan öğrendiği ispatlanırsa o tarihten |
| Vasiyetname ile atanmış mirasçı | Tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten |
| Koruma önlemi olarak terekenin yazımı | Yazımın bittiğinin sulh hâkimince bildirildiği tarihten (md. 607) |
| Mirası reddetmeden ölen mirasçının mirasçıları | Mirasın kendilerine geçtiğini öğrendikleri tarihten (md. 608) |
Önceki mirasçıların reddi üzerine miras daha sonra gelenlere geçerse, bunlar için süre önceki reddi öğrendikleri tarihte başlar (TMK md. 608). Önemli sebeplerin varlığında sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir (TMK md. 615).
Ret Nasıl Yapılır?
Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK md. 609). Sulh hâkimi beyanı tutanağa geçirir; süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesinde özel kütüğe yazılır ve isteyen mirasçıya reddi gösteren bir belge verilir. Miras, mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır (TMK md. 576).
“Kardeşim kabul ederse ben reddederim” gibi şarta bağlı bir beyan geçerli bir ret sayılmaz. Bu yüzden beyanın açık ve koşulsuz biçimde verilmesi gerekir.
Ret Hakkını Ortadan Kaldıran Davranışlar
Yasal süre içinde reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK md. 610/1). Süre dolmadan tereke işlerine mirasçı sıfatıyla karışan, olağan yönetimi aşan işlemler yapan, tereke mallarını gizleyen ya da kendisine maleden mirasçı da artık mirası reddedemez (TMK md. 610/2). Örneğin terekedeki bir aracı satmak ya da banka hesabındaki parayı kendi ihtiyacı için çekmek bu sonucu doğurabilir.
Buna karşılık zamanaşımını kesmek için dava açmak veya icra takibi yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK md. 610/3).
Hükmen Ret: Borca Batık Tereke
Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır (TMK md. 605/2). Uygulamada “hükmen ret” denilen bu durumda mirasçılar, terekenin borca batık olduğunun mahkemece tespitini isteyebilir. Kanun bu hâl için ayrıca üç aylık bir süre öngörmez.
Reddin Sonuçları
- Reddeden yasal mirasçının payı, kendisi miras açıldığında sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK md. 611).
- Altsoyun tamamı reddederse onların payı sağ kalan eşe geçer (TMK md. 613).
- En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK md. 612).
- Borca batık mirası reddedenler, ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde alacaklılara karşı sorumlu kalır (TMK md. 618).
- Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptalini dava edebilir (TMK md. 617).
Paylaşma, tenkis ve diğer miras davalarının ana hatları Miras Hukuku sayfasında; tereke alacaklılarının başlattığı takiplerin işleyişi İcra Hukuku sayfasında özetlenmiştir. Mirası kabul etmiş sayılan bir mirasçının ücretine haciz konulursa kesinti sınırı maaş haczi konulu yazıda açıklanıyor.
Sık Sorulan Sorular
Mirasın reddi süresi kaç gündür?
Üç aydır. Yasal mirasçı için süre kural olarak ölümün öğrenildiği tarihte başlar (TMK md. 606).
Mirasın reddi süresi geçerse ne olur?
Süresinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır (TMK md. 610). Önemli bir sebep varsa sulh hâkiminden süre uzatımı istenebilir (TMK md. 615); tereke borca batıksa hükmen ret de gündeme gelebilir.
Mirası reddetmek için dava açmak gerekir mi?
Hayır. Ret, sulh mahkemesine verilen sözlü veya yazılı beyanla yapılır (TMK md. 609). Hükmen retde ise borca batıklığın tespiti dava yoluyla istenir.
Mirası reddeden kişi mirasbırakanın borcunu öder mi?
Kural olarak ödemez. Ancak ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan aldığı ve paylaşmada geri vermesi gereken değerler ölçüsünde sorumluluğu sürebilir (TMK md. 618).
Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 576, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611, 612, 613, 615, 617, 618 ve 641.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Tepkiniz Nedir?
