Kullanılmayan Yıllık İzin Yanar mı? Devri ve İzin Ücreti

Yıl sonu yaklaşırken çalışanların en sık sorduğu sorulardan biri, kullanılmayan yıllık iznin ne olacağıdır: İzin yanar mı, sonraki yıla devreder mi, paraya çevrilir mi? Bu soruların cevabı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53–60. maddelerinde yer alır.

Bu yazıda yıllık izin süresini, kullanılmayan iznin durumunu, iznin ücrete dönüştüğü hâli ve zamanaşımını özetliyoruz.

Yıllık İzne Kimler, Ne Kadar Hak Kazanır?

İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır (md. 53). Asgari süreler hizmet süresine göre belirlenir:

Yer altı işlerinde çalışanların süreleri dörder gün artırılarak uygulanır. Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.

Kullanılmayan Yıllık İzin Yanar mı?

Kanunda kullanılmayan yıllık iznin belirli bir süre geçince düşeceğine dair bir hüküm yoktur. Aksine, İş Kanunu md. 53’e göre yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. İşçi her hizmet yılına karşılık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır (md. 54) ve iznin verilmesi işverenin yükümlülüğüdür (md. 56).

Bu nedenle o yıl kullandırılmayan izin günleri silinmez; sonraki dönemde kullandırılır ya da iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür. Kullanılan izinlerin kaydı da işveren tarafından tutulur: İşveren, işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösteren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (md. 56).

Yıllık İzin Paraya Çevrilebilir mi?

İş ilişkisi devam ederken yıllık izin kural olarak paraya çevrilmez; çünkü amaç işçinin dinlenmesidir ve izin hakkından vazgeçilemez. İzin, iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür. İş Kanunu md. 59’a göre sözleşme herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye ya da hak sahiplerine ödenir.

“Herhangi bir nedenle” ifadesi, istifa, işverenin feshi, emeklilik ya da belirli süreli sözleşmenin bitmesi gibi bütün sona erme hâllerini kapsar. İşverenin feshinde ihbar süresi ve yeni iş arama izni, yıllık izin süreleriyle iç içe geçirilemez.

Bölerek Kullanma ve İzin Günlerinin Hesabı

• Bölünme: Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (md. 56).
• Tatil günleri: İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
• Diğer izinler: Yıl içinde verilen diğer ücretli veya ücretsiz izinler, dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
• Yol izni: İznini başka bir yerde geçirecek işçiye, istemde bulunup belgelemesi koşuluyla gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz izin verilir.
• İzin ücreti: İşveren, izin dönemine ait ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödemek ya da avans olarak vermek zorundadır (md. 57).

Zamanaşımı ve Başvuru Yolu

Kullanılmayan yıllık izin ücretinin zamanaşımı beş yıldır (İş Kanunu Ek md. 3) ve bu süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar (md. 59). Yani çalışma süresince biriken izinler, iş ilişkisi devam ettiği sürece zamanaşımına uğramaz.

Yıllık izin ücreti gibi işçilik alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3). İşçilik alacaklarında kısmi dava ve talep artırma kuralları için Belirsiz Alacak Davası Kalktı mı? yazımıza; iş hukukundaki genel çerçeve için İş Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?

Hayır. İş Kanunu’nda kullanılmayan iznin süre geçince düşeceğine dair bir hüküm yoktur; izin hakkından vazgeçilemez ve kullanılmayan izin sözleşme sona erdiğinde ücrete dönüşür.

Yıllık izin paraya çevrilebilir mi?

İş ilişkisi devam ederken kural olarak hayır. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin günlerinin ücreti, son ücret üzerinden ödenir (md. 59).

İstifa eden işçi kullanılmayan izin ücretini alabilir mi?

Evet. İş Kanunu md. 59, sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesini esas alır; istifa da bu kapsamdadır.

Yıllık izin ücreti alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Beş yılda. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 53, 54, 56, 57, 59 ve Ek md. 3; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.