Belirsiz Alacak Davası Kalktı mı? 2026’da Kısmi Dava

Belirsiz alacak davası, alacağın miktarını dava açarken kesin olarak hesaplayamayan kişilerin, özellikle işçilik alacakları ve tazminat taleplerinde sık başvurduğu bir dava türüydü. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı. Aynı Kanun’un 20. maddesi ise kısmi davaya, talebin artırılmasına ilişkin yeni bir fıkra ekledi. Bu iki değişiklik yayım tarihinde yürürlüğe girdi (7589 sayılı Kanun md. 26).

Aşağıda belirsiz alacak davasının ne olduğunu, neyin değiştiğini ve daha önce açılmış davaların durumunu özetliyoruz.

Belirsiz Alacak Davası Neydi?

HMK md. 107, alacağın miktarını veya değerini dava açılırken tam ve kesin olarak belirlemenin mümkün olmadığı ya da bunun beklenemeyeceği durumlarda, davacının hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktarı göstererek dava açmasına imkân veriyordu. Bilirkişi incelemesi gibi delillerle alacağın gerçek miktarı ortaya çıktığında talep artırılabiliyordu. Fazla çalışma, yıllık izin ve kıdem tazminatı gibi işçilik alacakları ile iş gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatları bu yolla en sık görülen taleplerdi.

2026’da Ne Değişti?

• HMK md. 107 yürürlükten kaldırıldı: 31 Temmuz 2026’dan itibaren yeni bir belirsiz alacak davası açılamıyor.
• Kısmi davada talep artırma (HMK md. 109/4): Alacağın yalnız bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir.
• Zamanaşımı: Talep artırıldığında zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Kısmi dava nedir?

HMK md. 109’a göre talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, alacağın yalnız bir kısmı dava yoluyla ileri sürülebilir. Dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe, kısmi dava açılması geri kalan kısımdan feragat edildiği anlamına gelmez (HMK md. 109/3).

Talep artırma ile ıslah aynı şey mi?

Hayır. Islah, HMK md. 176–178’de düzenlenen genel bir kurumdur: taraflar aynı davada ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir, ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılır ve ıslah eden taraf, hâkimin takdir edeceği teminatı bir hafta içinde yatırmak zorundadır. HMK md. 109/4 ise kısmi davaya özgü, bir defaya mahsus bir talep artırma imkânı getirir. 7589 sayılı Kanun ıslah hükümlerini değiştirmedi.

Daha Önce Açılmış Belirsiz Alacak Davaları Ne Olacak?

7589 sayılı Kanun’la getirilen geçiş hükmüne göre HMK md. 107, yürürlükten kaldırıldığı tarihten önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder. Bu nedenle 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları, kaldırılan hükme göre görülmeye devam eder.

İşçilik Alacakları ve Tazminat Davalarına Etkisi

Yeni düzenlemeden sonra açılacak davalarda, miktarı dava açılırken kesin olarak hesaplanamayan alacaklar için kısmi dava ve HMK md. 109/4’teki talep artırma imkânı öne çıkıyor. İşçilik alacaklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması şartı (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3) aynen devam ediyor; iş ilişkisinden doğan haklar için İş Hukuku yazımıza, iş kazası tazminatları için İş Kazasında Tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Aynı Kanun’un 18. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu md. 55’e eklenen fıkralara göre, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiil veya zarar doğuran olayın tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Bu kural, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen olaylara uygulanır. Trafik kazalarından doğan tazminat türleri için Trafik Kazasında Tazminat yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Belirsiz alacak davası kalktı mı?

Evet. HMK md. 107, 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kaldırıldı.

Kısmi davada talep kaç kez artırılabilir?

HMK md. 109/4’e göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir.

Artırılan kısım zamanaşımına uğrar mı?

Kanuna göre talep artırıldığında zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Devam eden belirsiz alacak davaları düşer mi?

Hayır. Geçiş hükmüne göre 107. madde, kaldırıldığı tarihten önce açılan davalarda uygulanmaya devam eder.

Dayanak: 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun md. 18, 19, 20 ve 26; 6100 sayılı HMK md. 109 ve 176–178.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.