HAGB Nedir? 2026’da Yeniden Düzenlenen Şartlar

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinde düzenlenen ve şartları varsa sanık hakkında kurulan hükmün belirli bir süre hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan bir kurumdur. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle CMK md. 231’in beşinci ila on dördüncü fıkraları yeniden düzenlendi ve yayım tarihinde yürürlüğe girdi.

Bu yazıda yürürlükteki metne göre HAGB’nin şartlarını, denetim süresini, kaydını ve kanun yolunu özetliyoruz.

HAGB Nedir?

CMK md. 231/5’e göre yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır.

HAGB Şartları Nelerdir?

CMK md. 231/6’ya göre HAGB kararı verilebilmesi için şu üç şartın birlikte bulunması gerekir:

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
• Mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarını göz önünde bulundurarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması,
• Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi.

Zarar derhal giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (CMK md. 231/9). Yürürlükteki metinde, sanığın HAGB’yi ayrıca kabul etmesine ilişkin bir düzenleme yer almıyor.

HAGB hangi suçlarda uygulanmaz?

CMK md. 231/14’e göre HAGB hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz. Açıklanması geri bırakılan hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK md. 231/7).

Denetim Süresi ve Yükümlülükler

HAGB kararıyla sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez. Mahkeme, bir yılı geçmemek üzere denetimli serbestlik tedbiri olarak eğitim programına devam etme, gözetim altında ücret karşılığı çalışma veya belli yerlere gitmeme ya da devam etme gibi yükümlülükler belirleyebilir. Denetim süresince dava zamanaşımı durur (CMK md. 231/8).

Denetim süresi sorunsuz geçerse

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (CMK md. 231/10).

Yeni suç işlenirse veya yükümlülüğe uyulmazsa

Mahkeme hükmü açıklar. Ancak yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da şartları varsa cezanın ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir hüküm kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir (CMK md. 231/11).

HAGB Sicile İşler mi?

CMK md. 231/13’e göre HAGB kararı bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde ve maddede belirtilen amaçla kullanılabilir. Ceza yargılamasının genel aşamaları için Ceza Hukuku yazımıza bakabilirsiniz.

HAGB Kararına Karşı Kanun Yolu

CMK md. 231/12’ye göre, 272. maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında 286. madde hükümleri uygulanır. Karar ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse temyiz yoluna gidilebilir. İstinaf ve temyiz incelemesi usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır. Müdafiin yargılamadaki yeri için ceza yargılamasında müdafiin rolüne ilişkin yazımızı, zararın tazmini için Tazminat Hukuku yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

HAGB kalktı mı?

Hayır. CMK md. 231’in ilgili fıkraları 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlendi; HAGB uygulanmaya devam ediyor.

HAGB için ceza en fazla ne kadar olmalı?

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır.

HAGB’nin denetim süresi kaç yıl?

Beş yıldır. Bu süre içinde denetimli serbestlik tedbirleri en fazla bir yıl uygulanabilir.

HAGB kararına itiraz mı edilir, istinafa mı gidilir?

Yürürlükteki CMK md. 231/12’ye göre HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulur; 272. maddenin üçüncü fıkrasındaki istisnalar saklıdır.

Dayanak: 7589 sayılı Kanun md. 15 ve 26; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu md. 231.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.